poslaniec LaSalette

Zapamiętaj mnie
PRENUMERATA
POSŁANIEC MBS
ZAMÓW   
2016-3, Aktualności

ISZA JECHUDIT, CZYLI KOBIETA ŻYDOWSKA

Znaczenie kobiety w judaizmie jest dla tej religii fundamentalne. To dzięki niewieście, żydowskiej matce, nowo narodzony człowiek staje się Żydem. To ona dba np. o zachowanie zasad koszerności, stąd mówi się o niej metaforycznie, że jest „domem mężczyzny”. Kobiecość przybliża istotę czułej i delikatnej relacji Boga do swojego stworzenia.

rys_2016_3-003Kobieta żydowska przede wszystkim inauguruje szabat – najważniejsze i „ najdłuższe”, bo trwające w sumie pięćdziesiąt dwa dni w roku święto, zapalając w piątek wieczorem 18 minut przed zachodem słońca świece. Odmawia wtedy następującą modlitwę: „Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, nasz Bóg, Król świata, który uświęcił nas swoimi przykazaniami i nakazał nam zapalać świecę na Szabat”. Zakrywa przy tym oczy dłońmi, stąd dłonie kobiece są w judaizmie jednym z elementów na trwałe kojarzonym z porządkiem szabatu.
Podczas wypowiadania drugiej części błogosławieństwa kobieta, wpatrując się w światło świec prosi wtedy Boga o miłosierdzie i zbawienie dla męża, synów, córek i rodziców, a także dla wszystkich innych jej bliskich, oraz o dobre i długie życie.

Nawiązuje przy tym duchową łączność z ważnymi żydowskimi kobietami pokoleń poprzednich – Sarą,Rebeką, Rachelą i Leą – i wyraża pragnienie takiego wychowania dzieci i wnuków, aby stały się ludźmi, którzy będą „ rozświetlali świat Torą i dobrymi czynami, i wszelką pracą w służbie dla Stwórcy” (Sidur Pardes Lauder. Modlitewnik żydowski, przeł. E. Gordon, red. S. Pecaric, Kraków 2005, s. 308). Ten blask świec, który rozbłyska w żydowskim domu dzięki kobiecie „stwarza […] atmosferę pokoju i uspokojenia”*. Uważa się je także za symbol mądrości, wiedzy i prawdy. Jest jak Tora, która rozświetla mroki nocy i wskazuje drogę życia.

Warto zwrócić uwagę na to, że płonące świece są żydowskimi atrybutami kobiet, o czym świadczy chociażby umieszczanie właśnie tego motywu na ich cmentarnych nagrobkach. Co ciekawe, szabatowe światła jaśniejące w żydowskich domach, są jednocześnie symbolem Jerozolimy, płoną bowiem w ten sam sposób, jak niegdyś w Świątyni w Dzień Pański, wskazuje zatem na kulturowy związek pomiędzy żydowską świątynią a kobietą.

Zapalenie świec szabatowych przez matkę, należące do jej szczególnych obowiązków (hbr. micwot), z jednej strony podkreśla ważność kobiety w judaizmie, a z drugiej przypomina o roli kobiecości (Izrael jako oblubienica) w relacji do męskości (Ha−Szem – hebrajskiego imienia Boga jako oblubieńca). Z kwestią tą łączy  się inna ważna kategoria judaistyczną, którą jest Boża obecność (hebr. szechina), która szczególnie w mistyce żydowskiej była utożsamiana z kobiecością i kobietą – Królową, Małżonką, Córką Króla. Szechina ze szczególną intensywnością występowała podczas ceremonii żydowskich zaślubin, czego symbolem był rozciągnięty nad młodożeńcami baldachim, zwany po hebrajsku chupą. Boża obecność zawsze objawiała się także wtedy, gdy mowa była o relacji Izraela (oblubienicy) z Ha−Szem (oblubieńcem).

Tak, jak to już powiedzieliśmy, naturalnym środowiskiem kobiety żydowskiej jest jej dom, stąd w judaizmie nie istnieje przykazanie nakazujące jej uczęszczania do synagogi. Jeśli to robi, to jedynie z własnej woli. Dlatego po rytuale zapalenia świec przez kobietę w Szabat i odmówieniu przez nią błogosławieństwa to mężczyźni udają się do synagogi na nabożeństwo Kabalat Szabat (hebr. „ przyjęcie szabatu”). Kobiecość jednak nie opuszcza uczestników święta, bowiem w judaizmie Szabat to „córka Boga”, oblubienica, która przybywa, by umożliwić Izraelowi przeżycie jednego dnia w tygodniu w porządku  niebieskim, darując każdemu Żydowi na ten czas drugą duszę (hebr. neszama jetera). Podczas Szabatu obowiązkiem kobiety jest przygotowanie i „oddzielanie” micwa chala – obowiązek przygotowania specjalnego pieczywa popularnie nazywanego chałką.

Tak więc dzięki kobiecie, realizującej to przykazanie, spełniają się słowa z Bemidbar [Księgi Liczb]: „Gdy [tylko] wejdziecie do ziemi, do której Ja was przywiodę, i będziecie jedli chleb ziemi, odłóżcie wyznaczony dar dla Boga. […], odłożycie pierwszą cząstkę waszego ciasta […], dla Boga” (Bemidbar 15, 18b–20a). Zatem to kobieta oddziela światło od ciemności, codzienność od spoczynku szabatowego, to co należy do człowieka od tego, co przynależy do Boga.

W judaizmie kobiecy aspekt doświadczenia żydowskiego bardzo mocno podkreślany jest również podczas święta Simchat Tora (Radość Tory). Tego dnia wieczorem w synagodze wyjmuje się z aron ha−kodesz (hebr. „święta szafa”) zwoje Tory, a w ich miejsce stawia zapalone świece. Tora tego dnia przybrana jest – jak kobieta – w sukienkę, mężczyźni obnoszą ją wokół centralnego punktu domu modlitwy, tańcząc przy tym.

Tak więc znaczenie kobiety w rytuale mozaistycznym i w ogóle kulturze żydowskiej – wbrew stereotypowym ujęciom – nie jest wcale drugorzędne. Bóg wyznaczył bowiem kobiecie tak samo dostojne miejsce, jak mężczyźnie, choć jest ono zgoła inne.

—————–
prof. dr hab. Sławomir Jacek Żurek – Katolicki Uniwersytet Lubelski, mąż i ojciec 3 dzieci, dziadek 2 wnuków, mieszka w Lublinie
—————–

prof. dr hab. Sławomir J.Żurek prof. dr hab. Sławomir J.Żurek
ROZWAŻANIA SŁÓW EWANGELII
(Łk 9, 18-24), XII Niedziela Zwykła, 23 czerwca 2019

Strojenie odbiornika

„Dobrze, kiedy dzieją się wielkie rzeczy mocą Ducha Świętego, kiedy w sposób namacalny doświadczamy tego, że Pan jest z nami przez wszystkie dni aż do skończenia świata, ale nie możemy wyrzucić z chrześcijaństwa cierpienia. Nie odkąd Jezus umarł na krzyżu i zmartwychwstał. To wydarzenie sprawiło, że coś tak beznadziejnego jak cierpienie i ból może się stać narzędziem ku dobremu. To na prawdę dobra nowina. Krzyż to etap do poranka zmartwychwstania. Nigdy cel sam w sobie. Nieść swój krzyż w perspektywie życia, które pokonuje śmierć, to być prawdziwie dobrze nastrojonym. Obyśmy nie zniechęcili się wszelkimi zakłóceniami.”
ks. Paweł Baran MS

"

A F O R Y Z M

„Ojciec, głowa rodziny, niechaj będzie wśród swoich przedstawicielem Boga, i niech przewodniczy im nie tylko władzą, ale również przykładem życia.”

(św. Jan XXIII)


CZYTANIA LITURGII NA DZIŚ
MULTIMEDIA
FACEBOOK

6 dni temu

UWAGA PROMOCJA!
Niespodziankę w postaci ostatniego numeru Posłańca, Łez Maryi i książki "Ryczące owieczki" wydawnictwa Dreams otrzymają trzy osoby, które odpowiedzą w komentarzu na pytanie: DO ILU OŁTARZY IDZIE PROCESJA W BOŻE CIAŁO???
... WięcejMniej

Zobacz na Facebooku

2 tygodni temu

Czy spotkaliście kiedyś Pampiludki? Jeśli nie - jest okazja!
Asia Olejarczyk, pisarka, opowiada o tym, jak Duch Święty poprowadził ją do odkrycia Pampilii.

"Podczas Mszy Świętej, kiedy to siedziałam w ławce ze zniecierpliwionymi dziećmi, które niewiele rozumiały z liturgii, poprosiłam Go, by pomógł mi objaśnić im, co właściwie się tam dzieje. Zaczęłam słuchać słów uszami dzieci. Wyobraziłam sobie, że znów mam kilka lat… I poczułam się tak, jakby ktoś mówił do mnie w obcym języku. Na przeszkodzie stały trudne, archaiczne słowa, z którymi dzieci nie stykają się w codziennych kontekstach: „amen”, „hosanna”, „chwała”, „bliźni”, „zbawienie”… Przyszło mi do głowy, by umiejscowić te wyrazy w przyjaznym, baśniowym świecie. Właśnie wtedy przed oczami stanęły mi dwa niewielkie ludziki w kolorowej krainie: pampiludki – Gideon i Alimemek."

Ostatni numer Posłańca możesz otrzymać pisząc na adres: poslaniec@poslaniec.com
... WięcejMniej

Zobacz na Facebooku
PARTNERZY
KARTKA z KALENDARZA